واحد کنترل همان طوري که از نامش پيداست نقش هدايت کننده را ايفا مي کندو بر ورود اطلاعات از طريق ورودي و ذخيره اطلاعات و انتقال اطلاعات لازم از حافظه به واحد محاسبه و منطق و بالعکس و بالاخره خروج نتايج نظارت دارد. واحدهاي محاسبه و منطق کنترل CPU يا واحد پردازش مرکزي کامپيوتر را تشکيل مي دهند.

امروزه پردازنده هاي متعددي توسط شرکت هاي INTEL , AMD توليد و ارايه مي شوند.برخي از پردازنده هاي 32 و64 بيتي اين دو شرکت بزرگ عبارتند از : Pentium 4 ,Celeron, Celeron d,athlon xp,sempron,athlon 64,athlon 64fx,opteron,itanium,Pentium m,mobile,centrino,mobile Pentium 4.

شرکت intel پردازنده هاي خود را در سه خانواده desktop,mobil,server/work station توليد مي نمايد. پردازنده هاي desktop 32 بيتي بوده و عبارتند از :Pentium 4 ht,Celeron d,Pentium 4 htxe,Celeron. .پردازنده هاي server/work station -32 و 64 بيتي بوده و عبارتند از:intel xeon,intel itanium2. .خانواده mobile نيز شامل پردازنده هاي Pentium m,Celeron m,mobile Pentium 4 مي باشد.

شرکت AMD پردازنده هاي خود را در سه خانواده desktop که خود شامل athlon xp,sempron,athlon64,athlon64fx است و mobile که شامل mobile sempron,mobile athlon64, است و server/work station که شامل optron ميباشد تقسيم مي کند.

پردازنده intel Pentium ht extream edition :

اين پردازنده شامل processor number نمي باشد و فناوري توليد آن 130 نانو است.اين پردازنده با استفاده از هسته prestonia داراي حافظه نهان L2 برابر 512 kb وحافظه نهان L3 برابر 2M مي باشد.شرکت intel اين پردازنده را در دو مدل با فرکانس 3.2GHz,3.4GHz توليد مي کند.اين پردازنده فعلا براي هر دو سوکت LGA775,MPG478 ارايه ميشود.فرکانس FSB اين پردازنده 800MGHz بوده و بر روي بردهاي اصلي با سوکت 775 که از چيپ ست هاي intel925x express,intel915 G express,intel915 express به عنوان پل شمالي استفاده ميشود نصب مي شود.

پردازنده Pentium 4 with ht technology :

اين پردازنده در 10 نوع ارايه مي شود.کليه مدل ها به فناوري 90 نانو توليد و داراي حافظه نهان L2 به ظرفيت 1 M مي باشد.فرکانس FSB کليه اين پردازندهها 800MGHz بوده و بر روي سوکت LGA775 نصب ميشود.

پردازندهintel Celeron d :

اين پردازنده در 9 مدل ارائه مي شود.کليه مدل هاي اين پردازنده داراي 256kb

حافظه نهان L2 بوده و فرکانس FSB آن ها533MGHz مي باشد.پردازنده Celeron با فناوري هاي 180و130 نانو توليد شده است.

پردازنده AMD athlon xp :

شرکت AMD اين پردازنده را در سه مدل 2800+ به فرکانس 2083GHz, و3000+ با فرکانس 2164GHz و3200+ با فرکانس 2200GHZ توليد مي نمايد.هر سه مدل اين پردازنده داراي 128kb حافظه نهانL1 و512 kb حافظه نهان L2 مي باشند.فرکانس FSB مدل2800 برابر 333 مگا هرتز و فرکانس دو مدل ديگر برابر 400 مگا هرتز است. هر سه مدل داراي 462 پين بوده و بر روي سوکت A نصب ميشوند.

پردازنده AMD sempron ک

فناوري توليد اين پردازنده 130 نانو بوده و کنترل حافظه کاملا در داخل پردازنده است .اين پردهزنده داراي حافظه نهان L1 با ظرفيت 128 کيلو بايت مي باشد.برخي از مدل هاي آن عبارتند از :2200 با فرکانس 1.5 گيگا هرتز و 2400 با فرکانس 1.66 گيگا هرتز و 3100 با فرکانس 1.8 گيگا هرتز.

پردازنده AMD athlon fx :

يک پردازنده 64 بستس است.بنابراين گذرگاه آدرس و داده آن 64 بيتي است.داراي دو مدل fx-51 با فرکانس 2.2 گيگاهرتز و fx-53 با فرکانس 2.4 گيگاهرتز است. اين پردازنده با فناوري 130 نانو توليد و داراي 105.9 ميليون ترانزيستور مي باشد. اين پردازنده داراي 128kb حافظه نهان L2 و 152kb حافظه نهان L2 ميباشد